Điều chỉnh Chỉ thị 03: Lợi ngân hàng mới, khó ngân hàng cũ

Với phương thức cho vay đầu tư chứng khoán mới, các ngân hàng mới sẽ có ngay một cơ hội lớn, nhưng ngân hàng cũ có thể gặp khó…

Với ngân hàng có dư nợ đúng theo Chỉ thị 03 nhưng lại cao hơn phương thức mới thì lại phải rút vốn về?

Với phương thức cho vay đầu tư chứng khoán mới, các ngân hàng mới sẽ có ngay một cơ hội lớn, nhưng ngân hàng cũ có thể gặp khó.

Dự kiến năm 2008, thị trường đón nhận thêm khoảng chục ngân hàng thương mại cổ phần mới. Khi phương thức cho vay đầu tư chứng khoán phương án mới được thông qua, lợi ích sẽ có cho cả hai phía: nhà đầu tư và ngân hàng.

Trước khi đi vào hoạt động, các ngân hàng mới sẽ ứng xử thế nào với nghiệp vụ cho vay đầu tư chứng khoán? Ngoài yêu cầu quản lý rủi ro, nghiệp vụ này có thuận lợi là nhu cầu cao, giải ngân thuận lợi và lợi nhuận khá nhanh chóng. Nhưng nếu theo Chỉ thị 03, năm đầu tiên, các ngân hàng mới chưa có cơ sở thực tế tổng dư nợ để có thể xác định hạn mức cho vay loại này.

Một số ý kiến cho rằng hạn mức 3% theo Chỉ thị 03 được xác định theo mục tiêu tổng dư nợ ngân hàng mới đặt ra cho năm đầu tiên. Nhưng đây sẽ là một bước đi thận trọng, bởi thị phần cho vay chưa định hình, tốc độ giải ngân chưa có trong kinh nghiệm… Theo đó, phương thức cho vay mới theo 15 – 20% vốn điều lệ thực sự là một hướng mở thuận lợi từ Ngân hàng Nhà nước.

Với cơ chế mới, các ngân hàng mới hoạt động sẽ chủ động và có thể đẩy mạnh ngay nghiệp vụ cho vay đầu tư chứng khoán, căn theo vốn điều lệ. Đây cũng là hướng mở cho kế hoạch giải ngân, thực hiện mục tiêu lợi nhuận và đặc biệt là tạo và lôi kéo khách hàng về phía mình.

Mặt khác, cơ chế cho vay mới cũng tạo một thuận lợi lớn đối với nhà đầu tư chứng khoán, xét ở hướng tham gia của những ngân hàng trên. Ngay khi nhập cuộc, những ngân hàng này có ngay khả năng cung ứng hạn mức từ 15 – 20% vốn điều lệ.

Dự tính tổng vốn điều lệ của những ngân hàng mới dự kiến nhập cuộc trong năm 2008 sẽ đạt trên 10.000 tỷ đồng, trong đó có những thành viên quy mô lớn như Ngân hàng Liên Việt (hơn 3.000 tỷ đồng), tạo ra khả năng cung ứng trên 2.000 tỷ đồng vốn cho nhà đầu tư.

Đối với gần 10 ngân hàng thương mại cổ phần vừa chuyển đổi từ ngân hàng nông thôn, thị phần cho vay hiện đang khá thấp nên hạn mức cho vay loại này theo Chỉ thị 03 khá hạn chế. Đáng chú ý là trong đó có những thành viên đã và đang chuẩn bị tăng vốn điều lệ lên mức cao.

Với phương thức cho vay mới, khối này cũng có khả năng cho vay đầu tư chứng khoán cao hơn hiện nay. Như Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội (SHB), với vốn điều lệ mới (2.000 tỷ đồng), “room” cho vay có thể lên đến 400 tỷ đồng, trong khi cho vay theo Chỉ thị 03 chỉ được khoảng 150 tỷ đồng (theo ước tính tổng dư nợ năm 2007).

Tương tự, một số ngân hàng có vốn điều lệ cao như Ngân hàng Đông Nam Á (SeABank – 3.000 tỷ đồng), mức cho vay đó có thể lên đến 600 tỷ đồng thay vì chỉ khoảng 350 – 400 tỷ đồng theo Chỉ thị 03…

Xét theo hướng này, nhà đầu tư chứng khoán đang có thêm thuận lợi. Thuận lợi đó cũng đi cùng với kế hoạch tăng vốn điều lệ của các ngân hàng thương mại cổ phần, nhất là khi phải đáp ứng yêu cầu vốn pháp định từ 3.000 tỷ đồng từ năm 2010.

Ngược lại, có một thực tế là khả năng cho vay loại này của một số ngân hàng có tổng dư nợ lớn như Sacombank, ACB, Techcombank… trước mắt có thể bị giảm. Từ đây, một “vô lý” là trong tương lai sẽ xuất hiện tình trạng có ngân hàng hoạt động hiệu quả, năng lực quản trị rủi ro tốt, có kinh nghiệm… nhưng lại chỉ được cho vay đầu tư chứng khoán ở mức thấp hơn những ngân hàng mới, năng lực quản trị và hiệu quả hoạt động đang cần phải chứng minh; trong khi đây là loại hình cho vay có rủi ro cao. Liệu khi Ngân hàng Nhà nước khi xây dựng phương án có tính đến điều này?

Mặt khác, dư nợ cho vay đầu tư chứng khoán của ACB, Sacombank, Techcombank… hiện nay đang đúng theo hạn mức của Chỉ thị 03, nhưng khi “soi” theo phương thức mới có trường hợp lại cao hơn 20% vốn điều lệ thì sẽ xử lý thế nào?

Từ đây, lại là một câu hỏi gửi về Ngân hàng Nhà nước, mà sau đó có thể lại thêm những rắc rối trong thực hiện, ảnh hưởng đến hoạt động của những ngân hàng này, nhất là khả năng phải rút vốn về “mực thước” mới.

Vàng, dầu “thờ ơ” trước quyết định của FED?

Sáng nay (31/1), giá vàng trong nước tiếp tục “xuống thang”. Giá vàng và dầu thế giới cùng giảm dù USD mất giá nặng…

Sở Giao dịch Hàng hóa New York, nơi diễn ra các hoạt động mua bán kỳ hạn nhiều mặt hàng, trong đó có vàng và dầu thô.

Sáng nay (31/1), giá vàng trong nước tiếp tục “xuống thang”. Giá vàng và dầu thế giới cùng giảm dù USD mất giá nặng sau quyết định cắt giảm lãi suất USD của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED).

Vàng SJC đầu phiên giao dịch ngày hôm nay được niêm yết ở mức 1.770.000 đồng/chỉ (mua vào) và 1.778.000 đồng/chỉ (bán ra), tăng 1.000 đồng/chỉ và 3.000 đồng/chỉ so với chiều qua. Tuy nhiên, sau đó, giá vàng lại được điều chỉnh giảm 3.000 đồng/chỉ xuống còn 1.767.000 đồng/chỉ (mua vào) và 1.775.000 đồng/chỉ (bán ra).

Chốt phiên giao dịch ngày hôm qua, giá vàng giao kỳ hạn tháng 4/2008 tại New York dừng ở mức 926,3 USD/oz, giảm 4,5 USD/oz so với phiên trước. Giá vàng giao ngay cũng giảm 1,80 USD/oz, còn 921,90 USD/oz.

Sau khi FED ra quyết định hạ lãi suất USD từ mức 3,5% còn 3%, đồng USD mất giá mạnh mẽ so với Euro. Cuối ngày hôm qua tại New York, 1 Euro đổi được 1,4862 USD, so với mức 1 Euro bằng 1,4737 USD hôm trước đó. Sáng nay, tại thị trường Singapore, 1 Euro tương đương 1,4834 USD.

Ngay khi USD mất giá mạnh, giá vàng kỳ hạn tăng vọt và đạt kỷ lục mới 942,20 USD/oz. Giá vàng giao ngay cũng vọt lên 936,61 USD/oz.

Nhưng sau đó, giá vàng lại quay đầu giảm do giới đầu tư đẩy mạnh bán ra để thu lời vì cho rằng giá vàng như vậy là đã quá cao.Giá vàng kỳ hạn thế giới sáng nay giao động quanh ngưỡng 928 USD/oz, trong khi giá vàng giao ngay ở dưới 925 USD/oz, tăng không nhiều so với mức giá đóng cửa hôm qua.

Tuy nhiên, tính từ ngày 18/9 năm ngoái, khi FED bắt đầu series cắt giảm lãi suất để cứu vãn nền kinh tế nước này khỏi một cuộc suy thoái vì khủng hoảng trên thị trường tín dụng và địa ốc, đến trước lần cắt giảm lãi suất này, giá vàng đã tăng 28%.

Theo giới phân tích, xét trong dài hạn, giá vàng còn tiếp tục tăng và đạt 1.000 USD/oz trong năm nay vì sắp tới, rất có thể FED sẽ còn phải cắt giảm lãi suất thêm. Mặt khác, kinh tế Mỹ đang phải đối mặt với tình trạng tăng trưởng chậm chạp, trong khi chi phí tăng cao, đẩy áp lực lạm phát lên cao – một trạng thái mà các nhà kinh tế học gọi là lạm phát đình trệ (stagflation).

Hôm qua, giá dầu kỳ hạn tại thị trường Mỹ tăng 69 cent/thùng, tương đương 0,8%, lên mức 92,33 USD/thùng, mức giá đóng cửa cao nhất từ ngày 14/1 vừa qua. Nhưng sau đó, giá dầu lại quay đầu đi xuống lần đầu tiên trong 6 phiên trở lại đây và hiện ở mức chưa đầy 91 USD/thùng.

Giá dầu chịu sự sụt giảm của thị trường chứng khoán Mỹ hôm qua, bất chấp động thái cắt giảm lãi suất của FED. Hôm qua, các chỉ số chứng khoán chính trên Phố Wall lần đầu giảm trong tuần này trước những lo ngại cho rằng các công ty bảo hiểm trái phiếu bảo lãnh lượng cổ phiếu với tổng trị giá 2.400 tỷ USD của nước này sẽ mất điểm tín nhiệm.

Giá dầu còn chịu ảnh hưởng của việc dự trữ dầu thô của Mỹ tăng tuần thứ 3 liên tiếp, với mức tăng cao hơn dự kiến. Dự trữ xăng của nước này cũng tăng lần thứ 12 liên tiếp. Đây là thông tin đưa ra trong báo cáo hàng tuần mà Bộ Năng lượng Mỹ vừa công bố hôm qua.

FED mạnh tay giảm lãi suất USD

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vừa cắt giảm lãi suất USD thêm 0,5%, xuống còn 3%…

Đây là lần thứ hai, FED cắt giảm lãi suất với mức cắt giảm cao trong 9 ngày qua.

Cuối giờ chiều qua tại Mỹ, tức rạng sáng nay (31/1) theo giờ Việt Nam, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã cắt giảm lãi suất USD thêm 0,5%, xuống còn 3%.

Đây là lần thứ hai, FED cắt giảm lãi suất với mức cắt giảm cao trong 9 ngày qua.

Trước đó, hôm 22/1, FED đột ngột tiến hành cắt giảm khẩn cấp lãi suất USD với mức cắt giảm 0,75%, từ 4,25%, còn 3,5%. Còn lần này, trong cuộc họp đã được lên lịch từ trước, FED cắt giảm thêm 0,5%, đưa lãi suất USD xuống còn 3%, đúng như kỳ vọng của thị trường.

Lần cắt giảm trước của FED nhằm mục đích trực tiếp là ngăn đà “tụt dốc” tưởng chừng như không phanh của thị trường chứng khoán toàn cầu, do giới đầu tư mang nặng tâm lý về một cuộc suy thoái của đầu tàu kinh tế thế giới. Còn trong tuyên bố cắt giảm lãi suất lần này, FED khẳng định, những rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế Mỹ vẫn còn tồn tại.

Đề cập đến sự chao đảo mạnh mẽ của thị trường tài chính trong 5 tháng qua, tuyên bố của FED nói thêm: “Thị trường tài chính hiện vẫn nằm dưới áp lực lớn và tín dụng ngày càng thắt chặt đối với nhiều doanh nghiệp và hộ gia đình”.

Trước khi FED công bố quyết định cắt giảm lãi suất, Bộ Thương mại Mỹ đưa ra một báo cáo cho thấy, GDP của nước này đã tăng trưởng chậm lại, xuống mức 0,6% trong quý 4 vừa qua, so với mức 4,9% trong quý 3. Giới quan sát dự báo, nếu những khó khăn mà kinh tế Mỹ đang phải đương đầu không dịu bớt trong thời gian tới, FED sẽ phải một lần nữa cắt giảm lãi suất USD trong cuộc họp vào tháng 3 tới, hoặc thậm chí là trước đó.

Tuy nhiên, động thái của FED cũng vấp phải sự chỉ trích của những người ủng hộ quan điểm chống lạm phát. Trong tuyên bố của mình, FED dự báo lạm phát của Mỹ có thể sẽ ở mức vừa phải trong những quý tới, nhưng vẫn tiếp tục phải có những biện pháp kiểm soát lạm phát phù hợp. Năm ngoái, giá tiêu dùng tại Mỹ tăng tới 4,1%, mạnh nhất kể từ năm 1990.

Mức cắt giảm lãi suất của FED đúng như kỳ vọng của thị trường, nhưng phản ứng của cả thị trường hàng hóa và chứng khoán Mỹ lần này dường như không tích cực như lần trước.

Chứng khoán Mỹ hôm qua đóng cửa với các hàn thử biểu màu đỏ, mặc dù đã “xanh biếc” trong phiên trước. Giá vàng giảm dù đồng USD mất giá khá mạnh. Giá dầu cũng quay đầu đi xuống.

Điều chỉnh Chỉ thị 03: Chỉ là giải quyết tâm lý?

Theo thông báo mới nhất của Vụ Chính sách tiền tệ, ngân hàng thương mại muốn cho vay chứng khoán thì phải mở “4 ổ khóa”…

Việc áp dụng dư nợ cho vay chứng khoán từ 15 – 20%/vốn điều lệ sẽ làm mất công bằng giữa các nhóm ngân hàng thương mại với nhau.

Theo thông báo mới nhất của Vụ Chính sách tiền tệ, ngân hàng thương mại muốn cho vay chứng khoán thì phải mở “4 ổ khóa”.

Các ngân hàng thương mại cho rằng, những “ổ khóa” này còn ngặt nghèo hơn trước. Có vẻ như đây chỉ là động thái giải quyết vấn đề tâm lý hơn là sửa đổi theo mong đợi bấy lâu của thị trường…

Trả lời phỏng vấn của chúng tôi vào chiều 30/1 về việc sửa đổi Chỉ thị 03/CT – NHNN một quan chức của Ngân hàng Nhà nước cho hay: “ngân hàng thương mại muốn vào sân chơi thì phải mũ áo chỉnh tề. Ngân hàng nào vốn nhiều, sức khỏe tốt thì cho vay chứng khoán nhiều và ngược lại!”.

Theo quan điểm của vị quan chức này và những thông tin từ Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Đồng Tiến trong buổi giao ban báo chí ngày 29/1 thì “sức khỏe tốt” ở đây bao gồm 4 điều kiện mà một số lãnh đạo ngân hàng thương mại (ngân hàng thương mại) ví von là “4 ổ khóa”.

Chúng bao gồm: tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu: 8%; tỷ lệ nợ xấu so với tổng dư nợ tín dụng: dưới 5%; hệ số rủi ro các khoản cho vay chứng khoán: 200 – 250%, cao hơn so với mức quy định hiện hành là 150%) và dư nợ cho vay chứng khoán tương ứng trong khoảng 15 – 20%/vốn điều lệ.

Một chuyên viên phòng phân tích của Công ty Cổ phần Chứng khoán quốc tế Hoàng Gia nói: “Ngân hàng Nhà nước đưa ra điều kiện hệ số rủi ro các khoản cho vay chứng khoán được áp dụng trong khoảng 200% – 250% để tính hệ số an toàn vốn tối thiểu, cao hơn mức 150% theo quy định hiện nay, thực sự là một rào cản kỹ thuật ngặt nghèo”.

Theo ông này, công thức tính hệ số an toàn vốn tối thiểu bằng vốn điều lệ chia cho tổng tài sản đã tính hệ số rủi ro. Theo đó, nếu như trước đây, mức tính hệ số rủi ro cho vay chứng khoán là 150% thì tổng tài sản đã tính hệ số rủi ro thấp. Do đó, hệ số an toàn vốn tối thiểu sẽ cao hơn là việc áp dụng mức tính hệ số rủi ro cho vay chứng khoán là 200 – 250%.

Bởi lẽ theo phép tính thông thường, ai cũng biết rằng: hệ số của một phân số cùng chung tử số nhưng mẫu số của phân số A bé hơn mẫu số của phân số B thì đương nhiên hệ số của phân số A sẽ lớn hơn hệ số của phân số B. Một khi, hệ số an toàn vốn tối thiểu cao so với mức tối thiểu theo quy định của Ngân hàng Nhà nước là 8%, chẳng hạn như 10% hay 12% thì ngân hàng thương mại đó còn có cơ hội cho vay chứng khoán.

Còn theo cách tính mới (nâng hệ số rủi ro cho vay chứng khoán lên 200 – 250%) thì làm cho hệ số an toàn vốn tối thiểu càng nhanh chạm hoặc xuống dưới mốc 8% và ngân hàng thương mại càng ít cơ hội cho vay chứng khoán.

Giải quyết bất lợi này thì ngân hàng thương mại chỉ có cách cho vay chứng khoán ít đi và nên gia tăng cho vay thương mại, cho vay tiêu dùng (vì hệ số rủi ro của các khoản cho vay này là 100%) nhưng nếu chỉ như thế thì chẳng nên bàn chuyện cho vay chứng khoán để làm gì!

Chuyên viên trên phân tích thêm: “Dĩ nhiên, mỗi ngân hàng thương mại đều theo đuổi một chính sách an toàn vốn riêng của mình. Ví dụ, mục tiêu an toàn vốn của ngân hàng V. là 12% và hệ số này của họ đang là 12% thì việc sửa đổi Chỉ thị 03 không giúp gì cho ngân hàng này trong việc đẩy mạnh hoạt động cho vay chứng khoán. Vì nếu cho vay chứng khoán thì ngân hàng thương mại đó phải hy sinh phần cho vay thương mại (hệ số rủi ro cho vay chứng khoán là 200 – 250%, còn cho vay thưong mại là 100%), trong khi lãi suất cho vay chứng khoán không đủ cao để ngân hàng đó có thể hy sinh phần cho vay thương mại”.

Ông Đặng Xuân Giang, Phó chủ tịch Câu lạc bộ Các nhà đầu tư chứng khoán nhận xét: “Điều kiện cho vay chứng khoán từ 15% – 20%/vốn điều lệ đã khóa tất cả lại!”.

Ông Giang cho rằng, hạn mức cho vay chứng khoán của các ngân hàng thương mại có thể tăng nếu tổng dư nợ tín dụng tăng và điều này là có thể. Chẳng hạn, muốn tăng tổng dư nợ thì chỉ cần mua lại trái phiếu chính phủ (chịu chấp nhận giá cao hơn giá gốc một chút) thì tổng dư nợ sẽ tăng ào ào mà lại an toàn.

Một chuyên gia ngành tài chính ngân hàng cho biết thêm, những nội dung trong sửa đổi Chỉ thị 03 lần này còn chứa đựng một bất cập khác: việc áp dụng dư nợ cho vay chứng khoán từ 15 – 20%/vốn điều lệ sẽ làm mất công bằng giữa các nhóm ngân hàng thương mại với nhau.

Cụ thể, trên thị trường ngân hàng hiện nay có hơn 10 ngân hàng thương mại nông thôn chuyển đổi lên thành thị.Những ngân hàng này chưa có hệ thống quản lý rủi ro, trong khi vốn điều lệ của họ ít nhất cũng 2.000 tỷ đồng trở lên, tổng dư nợ cho vay chưa nhiều và vì thế, hạn mức cho vay chứng khoán của họ sẽ lớn hơn rất nhiều những ngân hàng thương mại hoạt động cả chục năm qua, có hiệu quả, được xếp loại A nhưng vốn điều lệ thấp.

“Nếu sửa đổi theo cách này thì thà áp dụng theo phương pháp cũ còn hơn!”, ông này nói.

Chưa kể rằng, trong sửa đổi lần này, Ngân hàng Nhà nước vẫn chưa có sự bóc tách giữa các loại chứng khoán nợ và chứng khoán vốn. Đơn cử, vay ngân hàng mua trái phiếu chính phủ hay mua công ty, đầu tư vốn vào doanh nghiệp khác đều bị liệt vào vay chứng khoán như vay để “lướt sóng” cổ phiếu! Trong khi đó, đầu tư vào trái phiếu chính phủ thì rủi ro gần như bằng 0 hoặc đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp cũng có rủi ro nhưng không thể rủi ro như đầu tư vào cổ phiếu.

Thêm một động thái khác ngay trong ngày 30/1 của Ngân hàng Nhà nước là đồng loạt tăng các loại lãi suất theo Quyết định số: 305/QĐ-Ngân hàng Nhà nước. Theo đó, kể từ 01/2/2008, lãi suất cơ bản từ 8,25%/năm tăng lên 8,75%/năm, tăng 0,5%/năm; lãi suất tái cấp vốn từ 6,5%/năm tăng lên 7,5%/năm, tăng 1,0%/năm và lãi suất chiết khấu từ 4,5%/năm tăng lên 6,0%/năm, tăng 1,5%/năm.

Việc tăng lãi suất này, Ngân hàng Nhà nước nhằm đạt mấy mục tiêu: hạn chế cung tiền ra cơ sở, các ngân hàng thương mại muốn có vốn buộc phải tăng lãi suất để hút bớt tiền ngoài lưu thông, đồng thời, sẽ đẩy cao lãi suất cho vay để góp phần thu hẹp khoảng cách giữa tăng trưởng và lạm phát.

Như vậy, với hai động thái liền nhau của Ngân hàng Nhà nước, phải chăng cơ quan điều hành chính sách tiền tệ đang nỗ lực thực hiện quyết tâm và ưu tiên hàng đầu của Chính phủ trong việc kiềm chế lạm phát?

Và việc sửa đổi Chỉ thị 03 một mặt không nằm ngoài mục tiêu trên và thực chất, chỉ là động thái giải tỏa tâm lý mong đợi của thị trường mà thôi?

Ngân hàng Nhà nước đồng loạt tăng các lãi suất chủ chốt

Từ ngày 1/2, Ngân hàng Nhà nước đồng loạt tăng lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn, lãi suất chiết khấu…

Lãi suất tái cấp vốn và lãi suất chiết khấu thấp hơn lãi suất thị trường liên ngân hàng, chưa phù hợp với yêu cầu điều tiết và kiểm soát tiền tệ một cách chặt chẽ.

Từ ngày 1/2, Ngân hàng Nhà nước đồng loạt tăng lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn, lãi suất chiết khấu.

Sáng nay (30/1), Ngân hàng Nhà nước thông báo điều chỉnh các lãi suất nói trên, sau hai năm duy trì (từ tháng 12/2005).
Cụ thể, lãi suất cơ bản từ 8,25%/năm tăng lên 8,75%/năm, tăng 0,5%/năm; lãi suất tái cấp vốn từ 6,5%/năm tăng lên 7,5%/năm, tăng 1,0%/năm; lãi suất chiết khấu từ 4,5%/năm tăng lên 6,0%/năm, tăng 1,5%/năm.

Theo Ngân hàng Nhà nước, mục đích của việc tăng các mức lãi suất là nhằm tiến tới thiết lập mối quan hệ hợp lý giữa các mức lãi suất điều hành của cơ quan này với lãi suất thị trường, nâng cao hiệu quả điều tiết tiền tệ của công cụ lãi suất, phù hợp với chỉ đạo của Chính phủ về điều hành chính sách tiền tệ trong năm 2008.

Hiện Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định lãi suất là một trong những công cụ điều hành chính sách tiền tệ. Theo đó, cơ quan này công bố và điều chỉnh một cách linh hoạt lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn và lãi suất chiết khấu để điều tiết tiền tệ, kiểm soát tổng phương tiện thanh toán phù hợp với mục tiêu lạm phát và tăng trưởng kinh tế hàng năm.

Từ tháng 12/2005 đến nay, theo yêu cầu hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế ở mức cao và cung – cầu vốn trên thị trường không có những biến động lớn; lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn và lãi suất chiết khấu được giữ ở mức 8,25%/năm – 6,5%/năm – 4,5%/năm. Sự ổn định này, theo Ngân hàng Nhà nước, đã góp phần ổn định lãi suất thị trường, tạo điều kiện cho tổ chức tín dụng và các tổ chức khác huy động vốn và mở rộng cho vay, đầu tư.

Tuy nhiên, lãi suất cơ bản phản ánh lãi suất cho vay tốt nhất của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng nhưng hiện đang thấp hơn lãi suất cho vay của các tổ chức tín dụng; lãi suất tái cấp vốn và lãi suất chiết khấu thấp hơn lãi suất thị trường liên ngân hàng, chưa phù hợp với yêu cầu điều tiết và kiểm soát tiền tệ một cách chặt chẽ.

Tại Nghị quyết số 02/2008/NQ-CP ngày 09/01/2008 của Chính phủ về những giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2008 và văn bản số 75/TTg-KTTH ngày 15/1/2008 về việc biện pháp kiềm chế lạm phát, kiểm soát tăng giá năm 2008, Chính phủ cũng đã chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước nâng cao hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ, sử dụng linh hoạt và có hiệu quả các công cụ chính sách tiền tệ theo nguyên tắc thị trường; về chính sách lãi suất, nghiên cứu, điều hành linh hoạt theo hướng không để lãi suất âm.

Với chỉ đạo trên, bên cạnh việc điều hành linh hoạt công cụ nghiệp vụ thị trường mở, dự trữ bắt buộc và các công cụ khác, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành các quyết định điều chỉnh tăng các mức lãi suất nêu trên kể từ ngày 1/2/2008.

Ngân hàng Nhà nước dự báo hiện nay và trong những tháng tới đây, cung – cầu vốn trên thị trường diễn ra bình thường, giá cả thị trường ít có khả năng tăng đột biến theo tính quy luật trong những tháng đầu năm, lãi suất thị trường quốc tế có xu hướng giảm, tỷ giá VND so với USD có xu hướng giảm nhẹ và mức độ cạnh tranh trên thị trường có xu hướng tăng. Theo đó, việc điều chỉnh tăng lãi suất lần này sẽ ít tác động làm tăng mặt bằng lãi suất thị trường.

Trao đổi nhanh với VnEconomy, một số chuyên gia tài chính cho rằng đáng lẽ Ngân hàng Nhà nước phải triển khai việc điều chỉnh lãi suất sớm hơn để phản ánh đúng yêu cầu của thị trường và đây là chủ trương cần ủng hộ. Qua đây cho thấy nhà điều hành chính sách tiền tệ thể hiện quyết tâm hạn chế lạm phát có khả năng tăng cao trong năm nay.

Tuy nhiên, một lo ngại là khi các lãi suất chủ chốt nói trên tăng, ngoại trừ lãi suất cơ bản, cũng thể hiện mục đích thắt chặt tiền tệ, có thể hạn chế cung vốn cho các ngân hàng thương mại. Từ đây lãi suất trên thị trường có thể sẽ bước vào một đợt tăng mới.

Đáng chú ý là vừa mới đây, Ngân hàng Nhà nước đã điều chỉnh tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc, nhưng theo đó lại là yêu cầu bình ổn lãi suất. Yêu cầu này khó lặp lại trong chính sách lần này.

Một hệ lụy khác mà một số chuyên gia nói trên đưa ra là khi lãi suất của các ngân hàng thương mại tăng theo, nhiều nhu cầu vay vốn vẫn chấp nhận lãi suất cao thì cần cẩn trọng với khả năng rủi ro tín dụng đội lên. Theo đó, tăng cường năng lực thẩm định rủi ro là yêu cầu đặt ra từ chính sách lãi suất mới.

Vàng xuống, dầu lên

Sáng nay (30/1), giá vàng tại thị trường trong nước giảm 11.000 đồng/chỉ so với sáng qua…

Thị trường vàng “hạ nhiệt”, nhưng giá vẫn cao.

Sáng nay (30/1), giá vàng tại thị trường trong nước giảm 11.000 đồng/chỉ so với sáng qua. Giá vàng thế giới đã lui xuống dưới ngưỡng kỷ lục thiết lập hôm 28/1.

Đầu giờ sáng nay, giá vàng SJC được niêm yết ở mức 1.770.000 đồng chỉ (mua vào) và 1.780.000 đồng/chỉ (bán ra), giảm 8.000 đồng chỉ so với mức đỉnh sáng qua. Sau đó, vàng SJC lại giảm thêm 3.000 đồng/chỉ, xuống còn 1.767.000 đồng/chỉ (mua vào) và 1.777.000 đồng/chỉ (bán ra).

Giá vàng thế giới chốt phiên giao dịch hôm qua đã giảm nhẹ so với phiên trước. Tại New York, giá vàng kỳ hạn giao tháng 3/2008 giảm 2 USD/oz, tương đương 0,2%, còn 930,80 USD/oz. Giá vàng giao ngay cũng giảm 2,10 USD/oz, tức 0,23%, xuống 925,30 USD/oz.

Sáng nay theo giờ Việt Nam, giá vàng thế giới tiếp tục giảm. Giá vàng kỳ hạn giảm thêm hơn 1 USD/oz, giá vàng giao ngay cũng giảm thêm gần 3 USD/oz.

Giá vàng giảm do khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cắt giảm lãi suất USD ở mức 0,5% không còn cao như trước, khiến USD lên giá so với Euro. Cuối ngày hôm qua tại Mỹ, 1 Euro đổi được 1,4737 USD, so với mức 1 Euro ăn 1,4778 USD vào buổi sáng. Hiện các nhà phân tích nghiêng hơn về khả năng FED sẽ cắt giảm lãi suất USD ở mức 0,25%. Tối nay theo giờ Việt Nam, FED sẽ đưa ra quyết định chính thức về vấn đề này.

Giá vàng còn giảm vì các mỏ vàng ở Nam Phi phải ngừng họat động vì thiếu điện trong những ngày qua sắp mở cửa trở lại.

Không có những bước nhảy vọt như giá vàng trong những ngày qua, giá dầu thô vẫn đang tiến những bước rất chậm chạp nhưng vững. Đóng cửa phiên giao dịch hôm qua tại thị trường Mỹ, giá dầu thô ngọt nhẹ giao tháng 3/2008 tăng 65 cent/thùng, tương đương 0,7%, lên 91,64 USD/thùng. Giá dầu Brent tại London cũng tăng 62 cent/thùng, bằng 0,7%, lên 92 USD/thùng.

Sáng nay theo giờ Việt Nam, giá dầu thế giới vẫn tiếp tục tăng. Giá dầu ở New York và London hiện đều gần 93 USD/thùng. Như vậy, giá dầu đã tăng trong 5 phiên liên tiếp vừa qua và đang ở mức cao nhất trong gần 2 tuần.

Giá dầu tăng vững trong những ngày qua là kết quả của khả năng FED cắt giảm lãi suất USD để kích thích kinh tế, khiến giới đầu tư dự báo nhu cầu dầu sẽ tăng. Thêm vào đó, thời tiết lạnh giá đã khiến một mỏ dầu trong cát lớn nhất thế giới nằm trên lãnh thổ Canada phải ngừng hoạt động và chưa thể mở cửa trở lại trong nhiều ngày nữa.

Năm điểm đáng chú ý của giá tiêu dùng tháng 1

Trong 10 nhóm hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng, giá hàng ăn và dịch vụ ăn uống tiếp tục tăng cao nhất…

Giá hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng vào dịp trước và sau Tết Nguyên đán năm nay sẽ tăng cao.

Theo công bố của Tổng cục Thống kê, giá tiêu dùng trong tháng 1 năm nay tăng 2,38% so với tháng trước.

Diễn biến giá tháng này có một số điểm đáng lưu ý như sau:

Thứ nhất, tốc độ tăng giá tiêu dùng của tháng 1/2008 so với tháng 12/2007 thuộc loại cao so với tốc độ tăng của tháng 1 cùng kỳ trong các năm trước (năm 2007 tăng 1,05%, năm 2006 tăng 1,2%, năm 2005 tăng 1,1%, năm 2004 tăng 1, 1%, năm 2003 tăng 0,9%, năm 2002 tăng 1,1%, năm 2001 tăng 0,3%, năm 2000 tăng 0,4%). Tuy có thấp hơn tốc độ tăng 2,91% của tháng 12/2007, nhưng không thể chủ quan, thoả mãn bởi 2 lý do.

Một mặt, do tháng 12 năm trước tăng quá cao mà khi số gốc đã tăng lên thì tốc độ tăng dù có thấp hơn, nhưng mức tăng tuyệt đối cũng lớn hơn, số tiền thực tế bỏ ra chi tiêu cũng nhiều hơn.

Mặt khác, Nhà nước đang thực hiện các biện pháp chống lạm phát quyết liệt, như giữ và tăng dự trữ bắt buộc, tiếp tục kiềm chế việc tăng giá những mặt hàng do Nhà nước còn quản lý định giá, giảm thuế suất thuế nhập khẩu theo cam kết, hoặc sớm hơn cam kết những mặt hàng mà trong nước có dấu hiệu tăng nóng, các ngân hàng thương mại cổ phần tăng lãi suất huy động… Tuy nhiên, dự báo giá tháng 2 sẽ tăng cao hơn tháng 1 (năm trước tăng 2,17%).

Thứ hai, đáng lưu ý, giá tháng 1/2008 so với tháng 1/2007 (con số này dùng làm cơ sở để tính tốc độ tăng giá bình quân năm mà năm trước đã đưa ra là 8,3%, thấp xa con số tháng 12/2007 so với giá tháng 12/06 (tăng 12,63%) đã tăng tới 14,11%.

Đây là tín hiệu đáng lưu ý, báo hiệu tốc độ tăng giá tính theo bình quân năm sẽ tăng cao hơn tốc độ tăng giá tính theo tháng 12 năm nay so với tháng 12 năm trước; báo hiệu tốc độ tăng giá theo bình quân năm sẽ cao hơn tốc độ tăng GDP! Điều cảnh báo này cũng khác và cao hơn dự báo của các chuyên gia tại hội thảo về giá cả do Viện nghiên cứu khoa học thị trường giá cả tổ chức hôm 25/12/2007 (cao nhất không vượt quá 9%, còn nhiều ý kiến chỉ dự báo 7,5 – 8%).

Thứ ba, trong 10 nhóm hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng, giá hàng ăn và dịch vụ ăn uống tiếp tục tăng cao nhất, cao hơn gấp rưỡi tốc độ chung. Đành rằng giá nhóm hàng này tăng do nhu cầu chuẩn bị cho Tết Nguyên đán, do chi phí vận chuyển cao và lượng hàng về các trung tâm tiêu thụ tăng chậm, thậm chí còn bị giảm do tình trạng ghim hàng chờ giá tăng cao hơn trong dịp áp Tết Nguyên đán.

Điều này chứng tỏ giá hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng vào dịp trước và sau Tết Nguyên đán năm nay sẽ tăng cao, ảnh hưởng lớn đến việc ăn tết, vui tết của người tiêu dùng, đặc biệt là những người nghèo, những người có thu nhập thấp, vì tỷ trọng dành cho ăn uống (mặt hàng thiết yếu) của nhóm người này cao gấp rưỡi, gấp đôi những người có thu nhập cao.

Thứ tư, giá vàng trong tháng đã hai lần đạt kỷ lục thời đại: ngày 16/1 đã lên đến 17,77 triệu đồng/lượng và ngày 25/1 đã lên đến 17,78 triệu đồng/lượng và đang có xu hướng tăng cao hơn nữa. Nguyên nhân chủ yếu do giá vàng trên thị trường thế giới ngày 16/1 lên đến 916 USD/oz và ngày 25/1 đã lên đến 922 USD/oz, đều là mức đỉnh điểm từ trước tới nay.

Ở trong nước, giá chứng khoán tụt giảm sẽ làm cho một lượng tiền dự định đầu tư vào chứng khoán nay sẽ không đầu tư nữa và một lượng tiền đang đầu tư vào chứng khoán nay chuyển sang kênh đầu tư vàng hấp dẫn hơn.

Thứ năm, giá USD tiếp tục sụt giảm. Nguyên nhân chủ yếu do giá USD trên thị trường thế giới giảm sau 4 lần Cục dự trữ liên bang Mỹ liên tục cắt giảm lãi suất (từ 5,25% xuống còn 3,5%) và các chuyên gia dự đoán sẽ còn cắt giảm tiếp trong cuộc họp hàng tháng cuối tháng 1 này nhằm khắc phục sự tụt giảm của chỉ số chứng khoán và nguy cơ kinh tế rơi vào suy thoái.

 trong nước, lượng ngoại tệ ở tất cả các nguồn càng về cuối năm, càng gần đến Tết Nguyên đán càng tăng mạnh; trong khi Ngân hàng Nhà nước không có động thái đưa tiền đồng ra để mua mạnh ngoại tệ vào nhằm kiềm chế lạm phát.

Những diễn biến trên và những tác động trong thời gian tới là tín hiệu cho thấy khả năng năm 2008 này tỷ giá VND/USD sẽ tăng thấp, thậm chí tiếp tục giảm.

Gần 1,8 triệu đồng/chỉ: Bàng hoàng vì giá vàng

Sáng nay (29/1), giá vàng trong nước tiếp tục lao mạnh, tiến sát ngưỡng 1.790.000 đồng/chỉ…

Chỉ trong tháng 1 này, giá vàng thế giới đã 8 lần liên tiếp phá vỡ kỷ lục, trong đó có nhiều lần do dự báo về động thái của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED).

Sáng nay (29/1), giá vàng trong nước tiếp tục lao mạnh, tiến sát ngưỡng 1.790.000 đồng/chỉ. Giá vàng thế giới cũng đạt một kỷ lục mới, trên 932 USD/oz.

Kết thúc phiên giao dịch ngày hôm qua tại thị trường Mỹ, tức rạng sáng nay theo giờ Việt Nam, giá vàng kỳ hạn đã “phi” qua “mức xà” 932,80 USD/oz, một mức giá đóng cửa cao chưa từng có trong lịch sử. So với mức giá chốt của phiên trước, giá vàng kỳ hạn đã tăng 22,1 USD/oz, tương đương 2,4%.

Giá vàng giao ngay cũng lên nhiệt mạnh mẽ và chốt lại ở mức 927,40 USD/oz, tăng 16,40 USD/oz, tương đương 1,80% so với phiên trước.

Kết quả là, sáng nay giá vàng SJC ngay lúc mở cửa phiên giao dịch đã tăng tới 18.000 đồng/chỉ so với sáng qua, đạt mức 1.778.000 đồng/chỉ (mua vào) và 1.788.000 đồng/chỉ (bán ra), cao nhất từ trước đến nay.

Như vậy, chỉ trong tháng 1 này, giá vàng thế giới đã 8 lần liên tiếp phá vỡ kỷ lục, trong đó có nhiều lần do dự báo về động thái của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED).

Hôm 15/1, trước dự báo FED cắt giảm khẩn cấp lãi suất USD trong ngày, giá vàng thế giới đã chạm 916,10 USD/oz. Tuy nhiên, đến ngày 25/1, tức là 3 ngày sau khi FED cắt giảm lãi suất khẩn cấp hôm 22/1, kỷ lục này đã bị phá vỡ, khi giá vàng leo lên 924,30 USD/oz. Và kỷ lục hiện nay của giá vàng là trên 932 USD/oz.

Dự báo, mức kỷ lục này có thể còn bị phá vỡ ngay trong ngày hôm nay (29/1) vì giá vàng kỳ hạn tại New York sáng nay vẫn tiếp tục tăng. Giá vàng giao ngay trên thị trường châu Á hiện chỉ giảm rất nhẹ so với phiên trước và có thể sẽ sớm trở lại với đà tăng hôm qua.

Nguyên nhân chủ đạo khiến giá vàng ở trạng thái “cuồng phong” này vẫn là đồng USD mất giá. Thị trường đang nghiêng về dự báo cho rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ còn cắt giảm lãi suất USD vào cuộc họp ngày 30/1 này, khiến USD tiếp tục “lao dốc” so với Euro, đẩy giá vàng tăng không nghỉ.

Ngày hôm qua tại thị trường Mỹ, đồng USD đã lao xuống ngưỡng thấp nhất so với Euro trong gần 2 tuần qua. Sáng nay, tại thị trường châu Á, 1 Euro đổi được 1,4778 USD, so với mức 1 Euro tương đương 1,4675 USD sáng hôm qua.

Các chuyên gia cho rằng, nếu FED cắt giảm lãi suất USD ở mức 0,5% đúng như kỳ vọng của thị trường, giá vàng sẽ tăng cực mạnh. Còn nếu mức cắt giảm lãi suất chỉ là 0,25%, nhiều nhà đầu tư có thể sẽ bán vàng ra để thu lời.

Ở Mỹ, nhiều nhà đầu tư đang chuyển vốn từ đầu tư chứng khoán sang đầu tư vào vàng. Tính đến ngày 28/1, giá vàng năm nay đã tăng 8,7% trong khi chỉ số Standard & Poor’s 500 của thị trường chứng khoán Mỹ sụt mất 9,4%. Đa số các nhà phân tích hiện vẫn giữ nguyên lập trường dự báo rằng, giá vàng sẽ vượt mốc 1.000 USD/oz trong năm nay.

Điều chỉnh Chỉ thị 03 theo phương án mới

Thông tin từ Ngân hàng Nhà nước cho biết Chỉ thị 03 về cho vay đầu tư chứng khoán sẽ được điều chỉnh theo phương án mới…

Phương án mới linh hoạt hơn nhưng vẫn chưa “thoáng”, bởi vốn điều lệ nhiều ngân hàng hiện vẫn dưới 2.000 tỷ đồng.

Thông tin từ Ngân hàng Nhà nước cho biết Chỉ thị 03 về cho vay đầu tư chứng khoán sẽ được điều chỉnh theo phương án mới.

Các khả năng đưa ra trước đây như cho vay qua các công ty chứng khoán, nới rộng hạn mức 3% tổng dư nợ lên 5 – 7%… không xẩy ra. Phương án mới đưa ra khá bất ngờ.

Cụ thể, theo thông tin từ ông Nguyễn Đồng Tiến, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước, tại cuộc họp giao ban báo chí sáng nay (29/1), dự kiến Chỉ thị 03 sẽ được thay bằng văn bản mới để áp dụng phương thức cho vay đầu tư, kinh doanh chứng khoán mới.

Tinh thần chung của Ngân hàng Nhà nước là vẫn giám sát chặt hoạt động cho vay này theo các cơ chế quản lý rủi ro tín dụng phù hợp với thông lệ quốc tế, đảm bảo an toàn hệ thống và theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Ngân hàng Nhà nước dự kiến sẽ áp dụng hạn mức dư nợ loại này từ 15% đến 20% vốn điều lệ, thay vì theo tổng dư nợ như hiện hành. Đi cùng với hạn mức này là các ngân hàng phải đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8% (theo thông lệ quốc tế) và có nợ xấu dưới 5% tổng dư nợ. Hệ số rủi ro đối với các khoản cho vay đầu tư chứng khoán cũng dự kiến nâng lên từ 200 – 250% thay cho mức hiện tại là 150%.

Theo ông Tiến, phương án trên đã được Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm thế giới, tư vấn của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) và các chuyên gia trong và ngoài nước. Dự kiến, cuối tuần này Ngân hàng Nhà nước sẽ có văn bản chính thức.

 

Với phương án này, hạn mức 3% cứng nhắc sẽ được thay thế theo quy mô vốn điều lệ của mỗi ngân hàng. Những ngân hàng có tổng dư nợ thấp vẫn có thể cho vay cao, nhưng ngược lại, những ngân hàng có tổng dư nợ lớn có thể phải chấp nhận mức cho vay thấp.

Ngoài ra, ông Tiến cho biết Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục mua vào ngoại tệ theo tính toán hợp lý và theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Kế hoạch này sẽ tạo thêm thuận lợi cho nguồn vốn ngoại quy đổi, tham gia đầu tư vào thị trường chứng khoán.

CPI tháng 1/2008 tăng 2,38%

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 1/2008 tiếp tục tăng mạnh, khi thị trường bước vào mùa tiêu dùng Tết Nguyên đán…

Giá nhóm Nhà ở và vật liệu xây dựng tiếp tục thể hiện xu hướng tăng nóng.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng đầu tiên năm 2008 tiếp tục tăng mạnh, khi thị trường bước vào mùa tiêu dùng Tết Nguyên đán.

Số liệu của Tổng cục Thống kê vừa công bố cho thấy mức tăng của CPI tháng 1/2008 thấp hơn tháng 12/2007, tính theo tháng liền trước, nhưng vẫn ở mức cao: 2,38% so với 2,91%.

Điểm đáng chú ý về diễn biến giá của các nhóm hàng trong rổ tiêu dùng tháng này là đà tăng nối tiếp của nhóm hàng Nhà ở và vật liệu xây dựng (bao gồm tiền thuê nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng), tăng tới 2,88%. Tuy đà tăng giá nhóm này thấp hơn tháng trước (3,28% trong tháng 12/2007), nhưng cho thấy một xu hướng đáng lo ngại.

Đầu bảng vẫn là nhóm Hàng ăn và dịch vụ ăn uống, tăng 3,76%. Đây cũng là tháng đầu tiên Tổng cục Thống kê tách cụ thể nhóm “Ăn uống ngoài gia đình” (giá tăng mạnh nhất với 4,27%), bên cạnh Lương thực và Thực phẩm. Nhóm Đồ dùng và dịch vụ khác cũng tăng tới 2,6%. Giá hai nhóm hàng này cho thấy sự quen thuộc của giá cả khi thị trường chuẩn bị đón Tết nguyên đán.

Giá các nhóm hàng Đồ uống và thuốc lá, May mặc – mũ nón – giầy dép cũng tăng khá mạnh, lần lượt tăng 1,77% và 1,4%. Còn lại là những mức tăng giá nhẹ của nhóm Dược phẩm – y tế, Thiết bị và đồ dùng gia đình, Giáo dục.

Riêng Phương tiện đi lại – bưu điện (trong đó có cả bưu chính viễn thông) lại là nhóm hàng có giá giảm nhẹ 0,03% (dù trong tháng 12/2007 tăng mạnh trên 3%). Dự báo, giá nhóm hàng này sẽ tăng trở lại trong CPI tháng 2/2008, khi nhu cầu đi lại tăng cao trong dịp Tết.

Tháng 1/2008 cũng là thàng chứng kiến đà tăng mạnh của giá vàng, tăng tới 5,07%. Trong khi đó, giá USD vẫn tiếp tục giảm nhẹ thêm 0,26%.

Diễn biến CPI trong tháng 1/2008 không nằm ngoài dự báo, bởi đây là xu hướng của thị trường trong những tháng đầu và cuối năm. Trong năm 2008, Chỉnh phủ tiếp tục mục tiêu kiềm chế tốc độ tăng của CPI vẫn là thấp hơn tăng trưởng kinh tế.